Tiểu đường (đái tháo đường) type 2 rất phổ biến ở người trên 60 tuổi nhưng triệu chứng thường mờ nhạt: mệt mỏi, khát nước, tiểu nhiều, sụt cân, vết thương lâu lành. Bệnh được chẩn đoán khi đường huyết lúc đói ≥ 7,0 mmol/L hoặc HbA1c ≥ 6,5% (bác sĩ xác nhận). Với người cao tuổi, mục tiêu là giữ đường huyết ổn định, tránh hạ đường huyết và phòng biến chứng ở mắt, thận, tim mạch và bàn chân.
Dấu hiệu tiểu đường ở người già
- Khát nhiều, tiểu nhiều, hay tiểu đêm.
- Mệt mỏi, sụt cân không rõ lý do.
- Nhìn mờ, tê bì châm chích bàn chân.
- Vết thương, vết loét lâu lành; hay bị nhiễm trùng da, tiết niệu.
Nhiều ông bà chỉ phát hiện bệnh khi khám sức khỏe định kỳ hoặc khi đã có biến chứng. Vì vậy người trên 45 tuổi, nhất là người thừa cân, tăng huyết áp, nên xét nghiệm đường huyết định kỳ.
Biến chứng tiểu đường cần phòng ngừa
| Cơ quan | Biến chứng | Cách phòng |
|---|---|---|
| Mắt | Bệnh võng mạc, đục thủy tinh thể | Khám mắt định kỳ hằng năm |
| Thận | Suy thận | Xét nghiệm nước tiểu, chức năng thận theo hẹn |
| Tim, não | Nhồi máu cơ tim, đột quỵ | Kiểm soát huyết áp, mỡ máu, bỏ thuốc lá |
| Bàn chân | Loét, nhiễm trùng, nguy cơ cắt cụt | Kiểm tra chân mỗi ngày, đi giày vừa |
Hạ đường huyết – nguy hiểm thường bị bỏ qua
Run tay, vã mồ hôi, đói cồn cào, hồi hộp, chóng mặt, lú lẫn, nói lắp. Nếu ông bà còn tỉnh, cho uống ngay nước đường hoặc nước trái cây, sau đó đo lại đường huyết và báo bác sĩ. Nếu ông bà lơ mơ, không nuốt được, co giật – gọi 115 ngay, không cố đổ nước vào miệng.
Người cao tuổi dùng insulin hoặc một số thuốc hạ đường huyết, ăn uống thất thường hay bỏ bữa có nguy cơ cao. Hạ đường huyết còn làm tăng nguy cơ té ngã.
Chăm sóc người già bị tiểu đường tại nhà
- Ăn đúng bữa, đều giờ: ưu tiên rau xanh, đạm nạc, cơm vừa phải, hạn chế đồ ngọt và nước ngọt; không bỏ bữa.
- Đo đường huyết theo lịch bác sĩ dặn và ghi sổ.
- Uống thuốc, tiêm insulin đúng giờ, đúng liều.
- Kiểm tra bàn chân mỗi tối: tìm vết xước, phồng rộp, đổi màu; lau khô kẽ chân, cắt móng thẳng.
- Đi bộ nhẹ sau ăn 15–20 phút nếu sức khỏe cho phép.
- Tái khám đúng hẹn và khám mắt, thận định kỳ.
ANTCARE giúp gia đình quản lý tiểu đường cho ông bà
Kiến Y tế đo đường huyết, huyết áp tại nhà, kiểm tra bàn chân, nhắc lịch thuốc và tái khám, đồng thời hướng dẫn người chăm sóc nhận biết hạ đường huyết. Mỗi lần tái khám, Kiến Y tế có thể đồng hành cùng ông bà từ lúc đón tại nhà đến khi lấy thuốc, ghi lại lời dặn của bác sĩ cho gia đình.
Câu hỏi thường gặp về tiểu đường ở người cao tuổi
Người già bị tiểu đường có ăn được trái cây không?
Có, nhưng nên ăn lượng vừa phải, chia nhỏ trong ngày, ưu tiên trái cây ít ngọt như ổi, bưởi, táo; hạn chế nước ép và trái cây sấy, rất ngọt.
Đường huyết người cao tuổi bao nhiêu là ổn?
Mục tiêu ở người cao tuổi thường nới lỏng hơn người trẻ để tránh hạ đường huyết. Con số cụ thể tùy sức khỏe từng người và do bác sĩ đặt ra.
Tiểu đường type 2 có chữa khỏi được không?
Bệnh thường cần quản lý lâu dài. Một số người kiểm soát rất tốt nhờ ăn uống, vận động, giảm cân và thuốc; điều quan trọng là theo dõi đều và phòng biến chứng.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.