Theo dõi sức khỏe người cao tuổi có bệnh mạn tính tại nhà: đo gì, khi nào, dấu hiệu nào cần đi khám
Trả lời nhanh: Theo dõi người cao tuổi có bệnh mạn tính tại nhà gồm 4 việc: đo chỉ số đúng cách và đều đặn (huyết áp, đường huyết, cân nặng), ghi sổ để mang theo khi tái khám, đảm bảo uống thuốc đúng đơn, và nhận biết dấu hiệu phải đi khám ngay. Nếu con cháu không ở cùng, có thể đặt trợ lý sức khỏe đến nhà định kỳ.
Tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim, bệnh thận mạn... là những bệnh sống chung cả đời. Bác sĩ chỉ gặp ông bà vài phút mỗi tháng; phần theo dõi còn lại diễn ra ở nhà.
Cần theo dõi những chỉ số nào?
Tùy bệnh, nhưng phổ biến nhất là các chỉ số sau. Tần suất cụ thể do bác sĩ điều trị dặn.
| Bệnh | Chỉ số | Tần suất thường gặp |
|---|---|---|
| Tăng huyết áp | Huyết áp, nhịp tim | Sáng và tối, nhiều hơn khi mới đổi thuốc |
| Tiểu đường | Đường huyết mao mạch | Theo chỉ định, nhất là người tiêm insulin |
| Suy tim | Cân nặng, phù chân, khó thở | Cân mỗi sáng cùng giờ |
| Bệnh phổi mạn tính | SpO2, nhịp thở | Khi có triệu chứng hoặc theo dặn |
Đo huyết áp tại nhà thế nào cho đúng?
Đo sai cách có thể làm chỉ số lệch nhiều, khiến gia đình lo thừa hoặc bỏ sót.
- Không uống cà phê, hút thuốc, vận động trong 30 phút trước khi đo.
- Ngồi nghỉ 5 phút, lưng tựa ghế, hai chân đặt phẳng, không nói chuyện.
- Quấn vòng bi trên da trần, ngang mức tim, cánh tay đặt trên bàn.
- Đo 2 lần cách nhau 1 phút, ghi cả hai kết quả.
- Đo buổi sáng trước khi uống thuốc và buổi tối, cùng giờ mỗi ngày.
Mức huyết áp và đường huyết mục tiêu khác nhau giữa từng người cao tuổi. Hãy hỏi bác sĩ mục tiêu của ông bà và ghi ngay đầu sổ theo dõi.
Ghi sổ theo dõi như thế nào?
Mỗi dòng ghi: ngày, giờ, chỉ số, đã uống thuốc chưa, và ghi chú (mệt, chóng mặt, ngủ kém...). Mang sổ hoặc ảnh chụp sổ theo mỗi lần tái khám. Với bác sĩ, chuỗi số liệu nhiều tuần có giá trị hơn nhiều so với một lần đo tại phòng khám.
Làm sao để ông bà uống thuốc đúng?
Quên thuốc, uống trùng liều hoặc tự ngừng khi "thấy đỡ" là vấn đề rất phổ biến ở người cao tuổi.
- Dùng hộp chia thuốc theo ngày và buổi, chia sẵn mỗi tuần.
- Dán bảng thuốc chữ to: tên thuốc, liều, giờ uống, uống trước hay sau ăn.
- Cài báo thức hoặc nhờ người gọi nhắc.
- Không tự ngừng hoặc đổi liều; thuốc huyết áp, tiểu đường thường phải dùng lâu dài.
- Khi khám nhiều nơi, đưa toàn bộ thuốc cho bác sĩ xem để tránh trùng thuốc.
Dấu hiệu nào cần đi khám ngay?
Gọi 115 hoặc đến cấp cứu ngay khi có:
- Méo miệng, yếu hoặc tê một bên người, nói khó hoặc nói ngọng đột ngột (dấu hiệu đột quỵ).
- Đau tức ngực, khó thở, vã mồ hôi.
- Huyết áp rất cao kèm đau đầu dữ dội, nhìn mờ, lú lẫn.
- Lơ mơ, khó đánh thức, co giật.
Đi khám sớm (trong 1–2 ngày) khi: chỉ số vượt mục tiêu nhiều ngày liền, đường huyết thấp dưới 3,9 mmol/L (70 mg/dL) lặp lại, tăng cân nhanh kèm phù chân, chóng mặt hoặc ngã sau khi đổi thuốc.
Con cháu không ở cùng thì theo dõi bằng cách nào?
Gói Trợ lý Sức khỏe của ANTCARE đưa Kiến Y tế đến nhà 2–8 lượt mỗi tháng để đo chỉ số, kiểm tra thuốc, ghi sổ và gửi báo cáo cho gia đình. Khi đến lịch tái khám, dịch vụ Đồng hành khám bệnh đưa ông bà đi và mang theo sổ theo dõi cho bác sĩ.
| Gói | Lượt/tháng | Giá/tháng |
|---|---|---|
| Quan Tâm | 2 | 990.000đ |
| Chăm Sóc | 4 | 1.750.000đ |
| Yêu Thương | 8 | 3.190.000đ |
Chi tiết: Trợ lý Sức khỏe tại nhà.
Câu hỏi thường gặp
Nên mua máy đo huyết áp loại nào cho người già?
Máy đo bắp tay tự động, màn hình số to, cỡ vòng bi vừa tay. Máy đo cổ tay dễ sai số hơn ở người cao tuổi.
Huyết áp đo ở nhà thấp hơn ở bệnh viện có sao không?
Khá thường gặp, do nhiều người căng thẳng khi gặp bác sĩ. Đây là lý do sổ theo dõi tại nhà rất có ích cho bác sĩ.
Ông bà không chịu đo thường xuyên thì sao?
Giảm về số lần tối thiểu bác sĩ cần và gắn việc đo với thói quen hằng ngày, ví dụ trước bữa sáng.
Kiến Y tế có điều chỉnh thuốc được không?
Không. Kiến Y tế theo dõi và báo cáo; việc đổi thuốc do bác sĩ điều trị quyết định.
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.