Táo bón ở người già thường do ăn ít chất xơ, uống ít nước, ít vận động và tác dụng phụ của thuốc. Đa số cải thiện khi tăng rau xanh, trái cây, uống đủ nước, đi lại nhiều hơn và tập đi vệ sinh đúng giờ. Tuy nhiên, nếu táo bón mới xuất hiện, kèm đi ngoài ra máu, sụt cân, đau bụng nhiều, cần đưa ông bà đi khám tiêu hóa sớm.
Vì sao người già hay bị táo bón?
- Nhu động ruột chậm lại theo tuổi.
- Ăn ít, răng yếu nên ít ăn rau; uống ít nước vì ngại tiểu nhiều.
- Ít vận động, nằm ngồi nhiều.
- Thuốc: sắt, canxi, một số thuốc huyết áp, giảm đau, chống trầm cảm.
- Bệnh lý: tiểu đường, suy giáp, Parkinson, trĩ, bệnh đại tràng.
Dấu hiệu táo bón cần đi khám ngay
Khi: đi ngoài ra máu hoặc phân đen; sụt cân không rõ lý do; thay đổi thói quen đại tiện đột ngột kéo dài; đau bụng dữ dội, bụng chướng, nôn, không trung tiện được (dấu hiệu tắc ruột – cần cấp cứu); thiếu máu, mệt nhiều.
Ở người cao tuổi, táo bón nặng có thể gây u phân, tiểu són, chán ăn, thậm chí lú lẫn. Đừng xem nhẹ nếu ông bà nhiều ngày không đi ngoài.
Cách khắc phục táo bón cho người già tại nhà
- Tăng chất xơ từ từ: rau mồng tơi, rau lang, đu đủ chín, chuối chín, thanh long, khoai lang, yến mạch. Nấu mềm, cắt nhỏ cho ông bà răng yếu.
- Uống đủ nước rải đều trong ngày (trừ khi bác sĩ hạn chế nước vì bệnh tim, thận).
- Vận động: đi bộ sau bữa ăn, xoa bụng theo chiều kim đồng hồ.
- Tập đi vệ sinh đúng giờ, tốt nhất sau bữa sáng; kê ghế nhỏ dưới chân khi ngồi bồn cầu để tư thế dễ đi hơn.
- Không lạm dụng thuốc nhuận tràng, thuốc thụt hay trà "thải độc" – hỏi bác sĩ, dược sĩ để chọn loại phù hợp.
- Rà soát thuốc đang dùng với bác sĩ nếu táo bón xuất hiện sau khi đổi thuốc.
ANTCARE hỗ trợ thế nào?
Trong các lượt thăm nhà, Kiến Y tế theo dõi thói quen ăn uống, đi vệ sinh, lượng nước uống của ông bà – những điều con cháu ở xa khó nắm được – và gợi ý điều chỉnh phù hợp. Nếu có dấu hiệu bất thường, ANTCARE báo gia đình và đồng hành đưa ông bà đi khám tiêu hóa.
Câu hỏi thường gặp về táo bón ở người cao tuổi
Người già mấy ngày không đi ngoài là táo bón?
Thường khi đi ngoài dưới 3 lần mỗi tuần, phân cứng, phải rặn nhiều hoặc cảm giác đi không hết. Quan trọng là so với thói quen bình thường của ông bà.
Người già táo bón có nên uống thuốc nhuận tràng hằng ngày?
Không nên tự dùng kéo dài. Một số loại có thể gây lệ thuộc hoặc rối loạn điện giải; hãy hỏi bác sĩ để chọn loại và cách dùng phù hợp.
Ăn gì để người già hết táo bón?
Rau xanh nấu mềm, trái cây chín như đu đủ, chuối chín, thanh long, khoai lang, yến mạch, kết hợp uống đủ nước và vận động nhẹ.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.