Theo khuyến cáo phổ biến tại Việt Nam, huyết áp đo tại phòng khám từ 140/90 mmHg trở lên được coi là tăng huyết áp (đo tại nhà thường lấy mốc 135/85 mmHg). Người cao tuổi thường không có triệu chứng rõ, vì vậy bệnh được gọi là "kẻ giết người thầm lặng". Cách tốt nhất là đo huyết áp đều đặn, uống thuốc đúng chỉ định, ăn nhạt và vận động vừa sức. Mục tiêu huyết áp cụ thể cho từng người do bác sĩ quyết định.
Vì sao người già dễ bị tăng huyết áp?
Theo tuổi, thành mạch máu cứng dần, kém đàn hồi nên huyết áp – đặc biệt là huyết áp tâm thu (số trên) – có xu hướng tăng. Ăn mặn, ít vận động, thừa cân, tiểu đường, bệnh thận, căng thẳng và mất ngủ khiến tình trạng này nặng thêm.
Dấu hiệu tăng huyết áp ở người già
Đa số không có biểu hiện. Một số ông bà có thể thấy đau đầu vùng gáy, chóng mặt, ù tai, hoa mắt, mệt mỏi, khó ngủ. Không nên đợi có triệu chứng mới đo huyết áp.
Nếu huyết áp rất cao kèm đau ngực, khó thở, đau đầu dữ dội, nhìn mờ đột ngột, nói khó, méo miệng hoặc yếu liệt tay chân.
Cách đo huyết áp đúng tại nhà
- Ngồi nghỉ yên 5 phút, không uống cà phê, không hút thuốc, không vận động 30 phút trước khi đo.
- Ngồi tựa lưng, hai chân chạm sàn, không bắt chéo; tay đặt trên bàn ngang mức tim.
- Quấn bao đo sát da, cách nếp khuỷu tay khoảng 2 cm; không nói chuyện khi đo.
- Đo 2 lần cách nhau 1–2 phút, ghi lại cả hai, đo vào buổi sáng và buổi tối.
- Ghi sổ (ngày, giờ, chỉ số, nhịp tim) và mang theo khi đi tái khám.
6 thói quen giúp người cao tuổi kiểm soát huyết áp
- Ăn nhạt: giảm nước mắm, dưa cà, đồ ăn chế biến sẵn; nêm nếm bằng chanh, tỏi, rau thơm.
- Nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt (trừ khi bác sĩ hạn chế kali do bệnh thận).
- Vận động vừa sức như đi bộ, dưỡng sinh khoảng 30 phút/ngày.
- Uống thuốc đều mỗi ngày, kể cả khi huyết áp đã ổn; không tự ý ngừng hay đổi liều.
- Đứng dậy từ từ để tránh hạ huyết áp tư thế – nguyên nhân gây choáng, té ngã ở người dùng thuốc huyết áp.
- Ngủ đủ, hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá.
ANTCARE hỗ trợ ông bà bị tăng huyết áp thế nào?
Trong mỗi lượt thăm nhà, Kiến Y tế đo huyết áp, nhịp tim, đường huyết, kiểm tra hộp thuốc, nhắc lịch tái khám và gửi kết quả cho con cháu. Khi chỉ số bất thường, ANTCARE báo ngay cho gia đình và đồng hành đưa ông bà đi khám tim mạch.
Câu hỏi thường gặp về huyết áp người cao tuổi
Huyết áp người già bao nhiêu là bình thường?
Huyết áp dưới 140/90 mmHg (đo tại phòng khám) thường được xem là chưa tăng. Tuy nhiên mục tiêu điều trị ở người cao tuổi được bác sĩ cá thể hóa theo sức khỏe, bệnh nền và nguy cơ té ngã.
Huyết áp ổn rồi có được ngừng thuốc không?
Không tự ý ngừng. Huyết áp ổn thường là nhờ thuốc; ngừng đột ngột có thể khiến huyết áp tăng vọt. Mọi điều chỉnh cần hỏi ý kiến bác sĩ.
Nên dùng máy đo huyết áp loại nào cho người già?
Máy đo điện tử bắp tay thường cho kết quả ổn định và dễ dùng hơn máy đo cổ tay. Nên chọn máy có màn hình lớn, bao quấn vừa cỡ tay và mang máy đi đối chiếu với máy của phòng khám.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.