Người cao tuổi ngủ nông hơn, dậy sớm hơn là thay đổi bình thường. Nhưng nếu ông bà khó vào giấc, thức giấc nhiều lần, ban ngày mệt mỏi, cáu gắt kéo dài, đó là mất ngủ cần được quan tâm. Cách hiệu quả và an toàn nhất là tìm và xử lý nguyên nhân (tiểu đêm, đau nhức, lo âu, thuốc) và xây dựng thói quen ngủ lành mạnh. Thuốc ngủ ở người già làm tăng nguy cơ té ngã, lú lẫn – chỉ dùng khi bác sĩ kê.
Nguyên nhân mất ngủ ở người già
- Bệnh lý: tiểu đêm, đau khớp, ho, khó thở, trào ngược dạ dày, chân bồn chồn.
- Ngưng thở khi ngủ: ngáy to, có lúc ngừng thở, sáng dậy vẫn mệt.
- Tâm lý: lo âu, trầm cảm, cô đơn, buồn chuyện gia đình.
- Thói quen: ngủ ngày quá nhiều, đi ngủ quá sớm, uống trà đặc, cà phê chiều tối.
- Thuốc: lợi tiểu uống buổi tối, một số thuốc gây tỉnh táo.
8 thói quen giúp người cao tuổi ngủ ngon
- Thức dậy và đi ngủ cùng giờ mỗi ngày, kể cả cuối tuần.
- Ra nắng buổi sáng để điều chỉnh đồng hồ sinh học.
- Ngủ trưa ngắn, khoảng 30 phút, trước 3 giờ chiều.
- Vận động ban ngày: đi bộ, dưỡng sinh, làm vườn, làm đồ thủ công.
- Hạn chế trà, cà phê sau trưa; không uống nhiều nước sát giờ ngủ.
- Phòng ngủ yên tĩnh, tối, thoáng; có đèn ngủ nhỏ để dậy đêm an toàn.
- Không nằm trên giường quá lâu khi không ngủ được – dậy làm việc nhẹ nhàng rồi quay lại khi buồn ngủ.
- Thư giãn trước khi ngủ: ngâm chân nước ấm, nghe nhạc nhẹ, hít thở chậm.
Khi nào cần đưa ông bà đi khám giấc ngủ?
Nếu mất ngủ kéo dài trên vài tuần, ông bà ngáy to kèm ngừng thở, buồn ngủ ban ngày nhiều, hoặc mất ngủ đi kèm buồn chán, lo âu, sút cân.
Đừng tự mua thuốc ngủ hay thuốc an thần cho ông bà. Bác sĩ sẽ tìm nguyên nhân và có thể hướng dẫn liệu pháp hành vi cho mất ngủ – phương pháp không dùng thuốc được khuyến cáo rộng rãi.
ANTCARE giúp ông bà có giấc ngủ tốt hơn
Kiến Y tế cùng ông bà vận động, trò chuyện trong ngày, theo dõi giấc ngủ qua nhật ký đơn giản và phát hiện những nguyên nhân dễ bị bỏ qua như tiểu đêm, đau nhức hay thuốc uống sai giờ. Các bộ hoạt động trí não – thủ công của ANTCARE giúp ông bà có những giờ ban ngày bận rộn, vui vẻ, từ đó ngủ ngon hơn về đêm.
Câu hỏi thường gặp về mất ngủ ở người già
Người già ngủ bao nhiêu tiếng là đủ?
Phần lớn người cao tuổi cần khoảng 7–8 giờ mỗi ngày, nhưng quan trọng hơn là ban ngày ông bà có tỉnh táo, khỏe khoắn hay không.
Người già có nên uống thuốc ngủ không?
Chỉ dùng khi bác sĩ kê và trong thời gian ngắn. Thuốc ngủ ở người cao tuổi có thể gây chóng mặt, té ngã, lú lẫn và lệ thuộc thuốc.
Ông bà dậy lúc 3–4 giờ sáng có bình thường không?
Người già có xu hướng ngủ sớm, dậy sớm. Nếu ông bà vẫn đủ giấc và khỏe ban ngày thì không đáng lo; nếu mệt mỏi, buồn chán thì nên được đánh giá thêm.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.