Đột quỵ khi trời chuyển lạnh: Dấu hiệu BE-FAST và cách phòng ngừa cho người cao tuổi
Vì sao giao mùa thu đông nguy hiểm với người già?
Các bác sĩ đột quỵ nhiều lần cảnh báo tỷ lệ đột quỵ tăng rõ vào mùa lạnh, nhất là ở người cao tuổi và người có tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu. Nhiệt độ hạ đột ngột làm co mạch và tăng huyết áp; người lớn tuổi điều hòa thân nhiệt kém hơn; mùa lạnh cũng khiến mọi người ít vận động, uống ít nước. Theo các chuyên gia, khó khăn lớn nhất ở Việt Nam là người bệnh thường không đến viện kịp thời gian vàng.
Nhận biết đột quỵ bằng BE-FAST
| Chữ | Dấu hiệu |
|---|---|
| B – Balance | Đột ngột chóng mặt, mất thăng bằng, đi loạng choạng |
| E – Eyes | Mờ mắt, mất thị lực một hoặc hai bên |
| F – Face | Méo miệng, xệ một bên mặt khi cười |
| A – Arm | Yếu, tê một bên tay hoặc chân |
| S – Speech | Nói ngọng, nói khó, không lặp lại được câu đơn giản |
| T – Time | Gọi cấp cứu 115 ngay, ghi lại thời điểm xuất hiện triệu chứng |
Những sai lầm khi sơ cứu cần tránh
- Cạo gió, chích máu đầu ngón tay, xoa dầu rồi chờ “tự khỏi”.
- Cho người bệnh ăn, uống nước, uống thuốc hạ huyết áp hay thuốc dân gian (dễ sặc, làm tình trạng nặng hơn).
- Tự chở bằng xe máy, hoặc đưa đến cơ sở không có khả năng cấp cứu đột quỵ.
Trong lúc chờ xe cấp cứu: cho người bệnh nằm nghiêng an toàn, nới lỏng quần áo, theo dõi nhịp thở.
8 cách phòng đột quỵ cho ông bà mùa lạnh
- Đo huyết áp mỗi sáng, ghi sổ; báo bác sĩ khi tăng bất thường.
- Uống thuốc đều đặn theo đơn, không tự ý bỏ thuốc.
- Khi thức dậy: nằm thêm vài phút, ngồi dậy từ từ, mặc ấm trước khi ra khỏi chăn.
- Giữ ấm đầu, cổ, ngực, bàn chân; hạn chế ra ngoài quá sớm khi trời còn lạnh.
- Tắm bằng nước ấm trong phòng kín gió, không tắm quá khuya.
- Uống đủ nước dù không khát; ăn nhạt, nhiều rau.
- Vận động nhẹ trong nhà khi trời rét; hạn chế rượu bia, thuốc lá.
- Khám định kỳ để kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu.
Câu hỏi thường gặp
Giờ vàng đột quỵ là bao lâu?
Càng sớm càng tốt; các phương pháp tái thông mạch hiệu quả nhất khi người bệnh đến viện trong vài giờ đầu, vì vậy cần gọi cấp cứu ngay.
Chích máu đầu ngón tay có cứu được người đột quỵ không?
Không. Cách làm này không có tác dụng và làm mất thời gian vàng.
Người già nên ra ngoài tập thể dục lúc mấy giờ khi trời lạnh?
Bác sĩ khuyên người có bệnh tim mạch, huyết áp nên ra ngoài khi nhiệt độ đã ổn định hơn, tránh sáng sớm lạnh sâu.
🐜 Theo dõi huyết áp đều đặn – “lá chắn” mùa lạnh của ông bà
Gói Trợ lý Sức khỏe ANTCARE: Kiến Y tế có chứng chỉ sơ cứu đến nhà đo huyết áp, đường huyết, kiểm tra việc uống thuốc và hướng dẫn gia đình nhận biết dấu hiệu đột quỵ. Cần tái khám? Dịch vụ Đồng hành đi khám sẵn sàng.
Gọi 0969 032 360antcare.vnNguồn tham khảo: Báo Đại biểu Nhân dân; VnExpress; Báo Lào Cai; Vinmec.
Bài viết mang tính thông tin, không thay thế tư vấn của bác sĩ.