Cúm và bệnh hô hấp mùa thu đông: Hướng dẫn bảo vệ người cao tuổi

Trả lời nhanh: Người từ 65 tuổi có nguy cơ biến chứng nặng do cúm, virus hợp bào hô hấp (RSV) và COVID-19 cao hơn hẳn. Cách bảo vệ tốt nhất: tiêm vắc xin cúm mỗi năm trước mùa cao điểm, hỏi bác sĩ về vắc xin phế cầu và RSV, giữ ấm, rửa tay, đeo khẩu trang nơi đông người. Đưa đi viện ngay khi khó thở, sốt cao không hạ, lơ mơ hoặc bỏ ăn.

Vì sao mùa thu đông là cao điểm bệnh hô hấp?

Bộ Y tế cho biết thời tiết chuyển mùa thu – đông với nhiệt độ, độ ẩm thay đổi thất thường tạo điều kiện cho các tác nhân gây bệnh hô hấp lây lan, nhất là cúm mùa. Năm 2025, cả nước ghi nhận hơn 132.000 ca cúm mùa; các chủng lưu hành chủ yếu là cúm A/H1N1, A/H3N2 và cúm B, với sự gia tăng cục bộ ca nhập viện ở miền Bắc vào cuối năm.

Ở người cao tuổi, hệ miễn dịch suy giảm cùng bệnh nền (tim mạch, phổi mạn tính, tiểu đường) khiến cúm dễ biến chứng thành viêm phổi, suy hô hấp, làm nặng bệnh tim.

Tiêm phòng: lá chắn quan trọng nhất

  • Vắc xin cúm: tiêm nhắc mỗi năm vì virus thay đổi; nên tiêm trước khi vào cao điểm mùa lạnh.
  • Vắc xin phế cầu: giúp phòng viêm phổi do phế cầu – biến chứng thường gặp sau cúm.
  • Vắc xin RSV: nhiều hướng dẫn quốc tế mùa 2026–2027 khuyến nghị cho người từ 75 tuổi và người 50–74 tuổi có nguy cơ cao.
  • Hỏi bác sĩ về lịch tiêm phù hợp với bệnh nền; tiêm nhiều loại cùng buổi hay tách buổi đều có thể an toàn theo tư vấn chuyên môn.

Dấu hiệu cần đưa người cao tuổi đi viện ngay

  • Khó thở, thở nhanh, môi tím tái.
  • Sốt cao liên tục không hạ hoặc sốt kéo dài nhiều ngày.
  • Lơ mơ, lú lẫn, khó đánh thức.
  • Bỏ ăn, uống rất ít, tiểu ít.
  • Đau ngực, ho ra đờm có máu, bệnh nền nặng lên.

Chăm sóc người cao tuổi bị cúm nhẹ tại nhà

  1. Cho nghỉ ngơi, uống đủ nước, ăn lỏng dễ tiêu, chia nhiều bữa nhỏ.
  2. Theo dõi nhiệt độ, nhịp thở, huyết áp và ghi lại.
  3. Không tự mua thuốc kháng virus, kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ – khuyến cáo của Bộ Y tế.
  4. Người chăm sóc đeo khẩu trang, rửa tay; cách ly với trẻ nhỏ trong nhà.
  5. Giữ phòng thoáng nhưng ấm, tránh gió lùa.
  6. Liên hệ bác sĩ nếu triệu chứng không giảm sau vài ngày.

Câu hỏi thường gặp

Người cao tuổi nên tiêm vắc xin cúm vào thời điểm nào?

Trước mùa cao điểm lạnh và nhắc lại mỗi năm; hãy hỏi cơ sở tiêm chủng về loại vắc xin của mùa hiện tại.

Bị cúm có tự uống thuốc kháng virus được không?

Không. Bộ Y tế khuyến cáo không tự ý mua thuốc, đặc biệt thuốc kháng virus, khi chưa có chỉ định.

Người già có bệnh nền có tiêm phòng cúm được không?

Người có bệnh nền là nhóm được khuyến khích tiêm; bác sĩ sẽ khám sàng lọc trước khi tiêm.

🐜 Mùa lạnh này, để Kiến lo đưa ông bà đi tiêm và theo dõi tại nhà

ANTCARE đồng hành cùng ông bà đi khám, đi tiêm phòng (Đồng hành đi khám, từ 390.000đ/3 giờ) và ghé thăm định kỳ để theo dõi sức khỏe (Trợ lý Sức khỏe, từ 990.000đ/tháng). Kiến Y tế có nền tảng điều dưỡng, chứng chỉ sơ cứu; phục vụ Hà Nội và các tỉnh phía Bắc.

Gọi 0969 032 360antcare.vn

Nguồn tham khảo: Báo Đại biểu Nhân dân (Bộ Y tế khuyến cáo); SF.gov – khuyến nghị tiêm chủng 2026–2027; Illinois DPH; Bộ Y tế Úc.

Bài viết mang tính thông tin, không thay thế tư vấn của bác sĩ.