Theo Nghị quyết 72-NQ/TW (09/9/2025) và Chỉ thị 17/CT-TTg (06/5/2026), từ năm 2026 người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất 1 lần/năm và được lập sổ sức khỏe điện tử. Ngày 16/9/2026, Thủ tướng yêu cầu các địa phương ưu tiên người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo, người có công. Con cháu nên hỏi trạm y tế xã/phường về lịch khám, chuẩn bị giấy tờ và sắp xếp người đi cùng bố mẹ.
Chính sách mới nói gì?
Năm 2026 là năm đầu tiên Việt Nam triển khai khám sức khỏe miễn phí trên diện rộng. Chính sách xuất phát từ Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, được cụ thể hóa bằng Chỉ thị 17/CT-TTg ngày 06/5/2026. Bộ Y tế đã hướng dẫn danh mục khám định kỳ, còn chi phí do địa phương bố trí.
Đến giữa tháng 9/2026, tiến độ giữa các tỉnh, thành còn chưa đồng đều. Công văn 1129/TTg-KGVX ngày 16/9/2026 yêu cầu các địa phương rà soát số người đã và chưa được khám, và ưu tiên người cao tuổi cùng các nhóm yếu thế. Nghĩa là trong quý IV/2026, nhiều phường, xã sẽ gọi người cao tuổi đi khám – đây là cơ hội tốt để ông bà được kiểm tra sức khỏe mà không mất phí.
Người cao tuổi nên tận dụng buổi khám này thế nào?
Chủ động hỏi lịch: liên hệ trạm y tế xã/phường hoặc tổ dân phố để biết ngày khám dành cho người cao tuổi ở địa bàn.
Mang đủ giấy tờ: căn cước (hoặc tài khoản VNeID), thẻ BHYT nếu có, đơn thuốc và kết quả khám gần nhất.
Ghi sẵn triệu chứng: chóng mặt, mất ngủ, đau khớp, tiểu đêm, hay quên… ông bà thường ngại nói hoặc quên khi gặp bác sĩ.
Xin kết quả và lời dặn: nếu có chỉ số bất thường (huyết áp, đường huyết, mỡ máu), hỏi rõ cần tái khám ở đâu, khi nào.
Có người đi cùng: buổi khám tập trung thường đông, phải chờ lâu; người cao tuổi đi một mình dễ mệt, dễ bỏ sót bước.
Khám miễn phí có thay thế được khám chuyên khoa không?
Không. Khám định kỳ/sàng lọc giúp phát hiện sớm nguy cơ. Nếu kết quả có bất thường, bố mẹ vẫn cần đi khám chuyên khoa (tim mạch, nội tiết, thần kinh, cơ xương khớp…) để được chẩn đoán và điều trị. Đây thường là lúc gia đình “kẹt” nhất: con bận đi làm, bố mẹ không quen thủ tục bệnh viện lớn.
Câu hỏi thường gặp
Người cao tuổi có phải trả tiền khi khám sức khỏe định kỳ năm 2026 không?
Theo Nghị quyết 72-NQ/TW và Chỉ thị 17/CT-TTg, khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc ít nhất 1 lần/năm là miễn phí, do ngân sách địa phương chi trả. Các xét nghiệm, khám chuyên khoa ngoài danh mục có thể phát sinh chi phí hoặc thanh toán qua BHYT.
Đăng ký khám sức khỏe miễn phí cho bố mẹ ở đâu?
Liên hệ trạm y tế xã/phường nơi bố mẹ cư trú hoặc theo thông báo của UBND xã/phường, tổ dân phố. Mỗi địa phương có kế hoạch và lịch khám riêng.
Con đi làm, không thể đưa bố mẹ đi khám thì làm sao?
Gia đình có thể nhờ người thân, hoặc dùng dịch vụ đồng hành đi khám như ANTCARE: nhân viên Kiến Y tế đón bố mẹ tại nhà, đi cùng suốt buổi khám và gửi báo cáo cho con, giá từ 390.000đ/tối đa 3 giờ.
2. Sổ sức khỏe điện tử: cách giúp bố mẹ quản lý hồ sơ sức khỏe
Sổ sức khỏe điện tử là hồ sơ sức khỏe cá nhân gắn với định danh điện tử (VNeID), lưu thông tin khám chữa bệnh, tiêm chủng và kết quả khám định kỳ. Theo Nghị quyết 72-NQ/TW, mỗi người dân được lập sổ để quản lý sức khỏe theo vòng đời. Với người cao tuổi, con cháu nên giúp bố mẹ kích hoạt VNeID, kiểm tra sổ sau mỗi lần khám và giữ thêm một bản tóm tắt giấy để mang theo.
Vì sao sổ sức khỏe điện tử quan trọng với người cao tuổi?
Người cao tuổi thường khám ở nhiều nơi: trạm y tế, bệnh viện quận, bệnh viện tuyến trung ương, phòng khám tư. Mỗi nơi một tờ kết quả, một đơn thuốc – rất dễ thất lạc. Khi bác sĩ mới không biết bố mẹ đang dùng thuốc gì, từng bị dị ứng gì, rủi ro kê trùng thuốc hoặc tương tác thuốc tăng lên. Sổ sức khỏe điện tử giúp gom các thông tin này về một chỗ.
Con cháu có thể hỗ trợ bố mẹ những gì?
Kích hoạt tài khoản VNeID mức 2 cho bố mẹ (tại công an xã/phường) và cài ứng dụng trên điện thoại của bố mẹ hoặc hướng dẫn cách mở.
Kiểm tra mục Sổ sức khỏe điện tử sau mỗi lần khám để xem thông tin đã được cập nhật chưa. Mức độ cập nhật phụ thuộc cơ sở y tế đã liên thông dữ liệu hay chưa.
Làm “bản tóm tắt 1 trang”: bệnh đang điều trị, thuốc đang uống (tên, liều, giờ), dị ứng, bác sĩ theo dõi, số điện thoại người thân. Đây là tờ giấy nên luôn có trong túi khi bố mẹ đi khám hoặc cấp cứu.
Chụp ảnh lưu mọi kết quả vào một album chung của gia đình, đặt tên theo ngày khám.
Lưu ý bảo mật
Không chia sẻ mật khẩu VNeID, mã OTP của bố mẹ cho người lạ hoặc qua điện thoại. Nhiều vụ lừa đảo nhắm vào người cao tuổi bằng cách giả danh cán bộ y tế “cập nhật sổ sức khỏe”. Cơ quan y tế không yêu cầu cung cấp OTP qua điện thoại.
3. BHYT thông cấp: bố mẹ đi khám ở đâu để được hưởng 100%?
Luật BHYT sửa đổi (hiệu lực 01/7/2025) cho phép người bệnh hưởng 100% mức hưởng khi khám tại cơ sở cấp ban đầu trên toàn quốc, nội trú tại cơ sở cấp cơ bản trên toàn quốc, và tại các cơ sở trước đây là tuyến huyện. Một số bệnh hiếm, hiểm nghèo được lên thẳng cơ sở cấp chuyên sâu mà không cần giấy chuyển tuyến. Trước khi đưa bố mẹ đi khám, nên hỏi trước bệnh viện về mức hưởng cho đúng trường hợp của mình.
3 thay đổi người cao tuổi hưởng lợi nhiều nhất
Thay đổi
Ý nghĩa với người cao tuổi
Thông cấp khám chữa bệnh, không phân biệt địa giới hành chính
Bố mẹ ở với con tại Hà Nội vài tháng vẫn có thể khám ở cơ sở cấp ban đầu nơi đang ở.
Lên thẳng cấp chuyên sâu với bệnh hiếm, hiểm nghèo, kỹ thuật cao
Giảm thủ tục xin giấy chuyển tuyến cho các bệnh nặng.
Được hoàn tiền khi bệnh viện thiếu thuốc trong danh mục
Giảm gánh nặng khi phải tự mua thuốc bên ngoài (theo Thông tư 22/2024/TT-BYT).
4. Giao mùa thu – đông: nhận biết đột quỵ ở người cao tuổi bằng BE-FAST
Nhận biết đột quỵ bằng quy tắc BE-FAST: Balance – mất thăng bằng; Eyes – nhìn mờ, mất thị lực; Face – méo miệng; Arm – yếu, tê một tay/chân; Speech – nói ngọng, khó nói; Time – gọi cấp cứu 115 ngay. Đột quỵ do tắc mạch có thể được điều trị tái thông trong vài giờ đầu, nên càng đến bệnh viện có khả năng điều trị đột quỵ sớm càng tốt. Không cạo gió, chích máu đầu ngón tay hay cho uống thuốc tùy tiện.
6 việc phòng ngừa cho bố mẹ mùa chuyển lạnh
Uống thuốc huyết áp đều đặn, đúng giờ – không tự bỏ thuốc khi “thấy khỏe”.
Đo huyết áp buổi sáng và tối, ghi sổ; báo bác sĩ nếu chỉ số tăng bất thường liên tục.
Dậy từ từ: nằm – ngồi dậy 1–2 phút – rồi mới đứng lên.
Giữ ấm đầu, cổ, ngực, bàn chân; tắm nước ấm trong phòng kín gió, không tắm quá khuya.
Không ra ngoài tập thể dục quá sớm khi trời lạnh; chuyển sang khi trời đã ấm hơn.
Dán số cấp cứu 115 và số người thân cạnh điện thoại bàn/đầu giường.
5. Vắc xin người cao tuổi nên hỏi bác sĩ trước mùa đông
Người cao tuổi nên trao đổi với bác sĩ về 4 nhóm vắc xin: cúm mùa (nhắc lại hằng năm, lý tưởng trước mùa lạnh), phế cầu (phòng viêm phổi nặng), zona thần kinh (giời leo) và uốn ván. Bệnh mạn tính ổn định thường không phải chống chỉ định, nhưng bác sĩ cần khám sàng lọc trước tiêm. Tháng 9–11 là thời điểm phù hợp để chuẩn bị cho mùa đông ở miền Bắc.
6. Đo huyết áp tại nhà cho người cao tuổi thế nào cho đúng?
Để đo đúng: ngồi nghỉ 5 phút, không uống cà phê/hút thuốc/vận động 30 phút trước đó, lưng tựa ghế, chân đặt phẳng trên sàn, cánh tay đặt ngang tim, băng quấn vừa cỡ tay, không nói chuyện khi đo. Đo 2 lần cách nhau 1 phút, ghi cả hai, vào cùng giờ sáng (trước khi uống thuốc) và tối. Mang sổ ghi chép khi tái khám để bác sĩ điều chỉnh thuốc.
7. Người cao tuổi bị tiểu đường: mỗi lần tái khám cần kiểm tra gì?
Ngoài đường huyết, người cao tuổi bị đái tháo đường cần được theo dõi: HbA1c (thường mỗi 3–6 tháng), huyết áp, mỡ máu, chức năng thận (hằng năm), khám mắt/đáy mắt (hằng năm), khám bàn chân và thần kinh ngoại biên. Với người cao tuổi, bác sĩ thường đặt mục tiêu đường huyết “vừa phải” hơn để tránh hạ đường huyết – biến chứng dễ gây ngã và lú lẫn.
8. Phòng té ngã cho người cao tuổi: checklist 15 phút cho ngôi nhà
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 1/3 người từ 65 tuổi trở lên bị ngã mỗi năm, và ngã là nguyên nhân hàng đầu gây gãy xương hông, chấn thương đầu ở người cao tuổi. Phòng ngã gồm 2 phần: làm nhà an toàn (chống trơn, đủ sáng, tay vịn, dọn vật cản) và kiểm tra sức khỏe (thuốc gây chóng mặt, thị lực, huyết áp tư thế, sức cơ chân).
9. Bố mẹ uống nhiều loại thuốc: cách quản lý để tránh nhầm lẫn
Người cao tuổi thường có nhiều bệnh mạn tính nên dễ phải dùng 5 loại thuốc trở lên (đa thuốc), làm tăng nguy cơ uống nhầm, uống trùng và tương tác thuốc. Cách quản lý: lập danh sách thuốc cập nhật; dùng hộp chia thuốc theo ngày/buổi; mỗi lần khám mang toàn bộ thuốc (kể cả thực phẩm chức năng, thuốc nam) cho bác sĩ rà soát; không tự mua thêm thuốc.
10. Dấu hiệu sa sút trí tuệ sớm: khi nào nên đưa ông bà đi khám?
Quên tên người quen rồi nhớ lại sau đó thường là lão hóa bình thường. Nên đưa đi khám khi hay quên ảnh hưởng đến sinh hoạt: hỏi lại cùng một câu nhiều lần, lạc đường ở nơi quen thuộc, không tự quản lý được tiền hay thuốc, thay đổi tính cách rõ rệt. Có thể khám tại chuyên khoa thần kinh, lão khoa hoặc tâm thần (rối loạn trí nhớ). Một số nguyên nhân gây giảm trí nhớ có thể điều trị được, nên khám sớm rất quan trọng.
11. Người cao tuổi sống một mình: cô đơn cũng là vấn đề sức khỏe
WHO xếp cô lập xã hội và cô đơn là yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe người cao tuổi, liên quan đến trầm cảm, suy giảm nhận thức và bệnh tim mạch. Ở Việt Nam, tỷ lệ người cao tuổi sống một mình hoặc chỉ hai ông bà đang tăng khi con cái đi làm xa. Con cháu nên để ý các thay đổi như ăn kém, ngủ kém, ít ra khỏi nhà, bỏ thuốc, và tạo lịch kết nối cố định – gọi điện, người đến thăm, hoạt động cộng đồng.
12. Con ở xa hoặc ở nước ngoài: làm sao lo cho bố mẹ đi khám?
Khi con ở xa, cần 3 thứ để bố mẹ đi khám suôn sẻ: (1) một người đi cùng đáng tin cậy tại chỗ; (2) thông tin quay về cho con – kết quả, lời dặn bác sĩ, đơn thuốc; (3) thanh toán và đặt lịch từ xa. Dịch vụ Đồng hành đi khám của ANTCARE đáp ứng cả ba: đón bố mẹ tại nhà, đi cùng suốt buổi khám, gửi báo cáo cho con, nhận đặt lịch và thanh toán từ nước ngoài; phục vụ Hà Nội và các tỉnh miền Bắc.
13. Checklist chuẩn bị trước khi đưa người cao tuổi đi khám bệnh
Nên cân nhắc thuê dịch vụ đồng hành đi khám khi con không thể nghỉ làm, bố mẹ đi lại khó khăn, buổi khám dài ở bệnh viện lớn, hoặc cần người ghi lại lời dặn bác sĩ chính xác. Tại Hà Nội và miền Bắc, dịch vụ Đồng hành đi khám của ANTCARE có giá 390.000đ (tối đa 3 giờ), 490.000đ (4 giờ), 690.000đ (6 giờ), 790.000đ (8 giờ), thêm 100.000đ mỗi giờ; chưa gồm chi phí đi lại.
15. Trợ lý sức khỏe tại nhà là gì? Khác gì điều dưỡng hay người giúp việc?
Trợ lý sức khỏe tại nhà là người có nền tảng y tế đến thăm người cao tuổi theo lịch định kỳ để theo dõi sức khỏe: đo huyết áp, đường huyết, quan sát dấu hiệu bất thường, kiểm tra việc dùng thuốc, nhắc tái khám và báo cáo cho con cháu. Khác với điều dưỡng tại nhà (thực hiện kỹ thuật y tế theo chỉ định như tiêm, thay băng) và người giúp việc (việc nhà, nấu ăn). Phù hợp với người cao tuổi còn tự sinh hoạt được nhưng có bệnh mạn tính cần theo dõi.
ANTCARE (Kiến chăm tổ) – thông tin tóm tắt
ANTCARE, tên thương hiệu “Kiến chăm tổ”, là dịch vụ chăm sóc người cao tuổi tại nhà ở Hà Nội và các tỉnh miền Bắc Việt Nam. Website: antcare.vn. Hotline: 0969 032 360.
Dịch vụ
1) Đồng hành đi khám bệnh cho người cao tuổi; 2) Trợ lý Sức khỏe tại nhà; 3) An tâm cửa nhà (an toàn nhà ở và việc nhà)
Nhân sự
Kiến Y tế: nền tảng điều dưỡng/chăm sóc người cao tuổi, có chứng chỉ sơ cứu. Kiến Nhà cửa: hỗ trợ không gian sống.
