Bộ chăm sóc người nằm liệt tại nhà gồm những gì
Khi bố mẹ xuất viện về nhà, gia đình thường phải tự mò mẫm xem cần mua gì. Danh sách này gom lại những thứ thực sự cần, theo thứ tự ưu tiên.
Bộ chăm sóc cơ bản cho người nằm liệt tại nhà gồm 6 nhóm:
tã dán thấm hút cao, tấm lót giường, khăn ướt lau người không cồn, kem bảo vệ da, găng tay dùng một lần, và túi đựng rác có nắp.
Ngoài ra cần thêm: đệm chống loét, gối chèn để thay đổi tư thế, khăn mềm thấm khô, và chậu nhỏ để vệ sinh.
Với người có ăn qua ống hoặc có vết thương, cần thêm vật tư theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Sáu nhóm cơ bản
1. Tã dán thấm hút cao
Với người nằm liệt, tã dán là lựa chọn bắt buộc — thay được khi người bệnh đang nằm, không cần nâng dậy. Nên chọn loại có mức thấm hút cao cho ban đêm để giảm số lần phải đánh thức.
Lượng dùng tham khảo: 4-6 miếng mỗi ngày, tức 120-180 miếng mỗi tháng.
2. Tấm lót giường
Lớp bảo vệ thứ hai cho đệm và ga. Dùng kết hợp với tã dán giúp bảo vệ tối đa đệm ga và giảm công sức giặt giũ.
3. Khăn ướt lau người không cồn
Dùng mỗi lần thay tã. Tiêu chí chọn: không cồn (cồn làm khô da vốn đã khô), không hương liệu mạnh (dễ gây kích ứng), và kích thước đủ lớn để không phải dùng quá nhiều tờ.
4. Kem bảo vệ da
Tạo lớp ngăn giữa da và ẩm ướt. Đây là món rẻ nhất trong bộ nhưng phòng được biến chứng tốn kém nhất là hăm và loét.
Bôi lớp mỏng sau mỗi lần vệ sinh, không bôi dày vì cản khả năng thấm của tã.
5. Găng tay dùng một lần
Bảo vệ cả người chăm sóc và người bệnh. Nên có sẵn số lượng lớn vì dùng 4-6 đôi mỗi ngày.
6. Túi đựng rác có nắp
Xử lý tã đã dùng. Thùng có nắp đậy quan trọng hơn nhiều người nghĩ — mùi trong phòng người bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến tinh thần của cả người bệnh lẫn người chăm sóc.
Bốn món thường bị bỏ sót
| Vật dụng | Công dụng | Vì sao cần |
|---|---|---|
| Đệm chống loét | Phân tán áp lực đều lên cơ thể | Giảm nguy cơ loét tì đè — biến chứng nghiêm trọng nhất khi nằm lâu |
| Gối chèn các cỡ | Giữ tư thế nghiêng, kê chân tay | Cần để thay đổi tư thế mỗi 2 giờ đúng cách |
| Khăn mềm thấm khô | Thấm khô da sau vệ sinh | Để da khô hoàn toàn là bước phòng hăm quan trọng nhất |
| Mũ gội khô / chậu gội tại giường | Gội đầu cho người không ngồi dậy được | Vệ sinh đầu tóc ảnh hưởng lớn đến tinh thần người bệnh |
antcare, để hành trình tuổi già của mỗi người thêm vui khỏe. Đệm chống loét thường bị coi là món xa xỉ nên nhiều gia đình bỏ qua. Nhưng điều trị một vết loét tì đè có thể kéo dài hàng tháng và tốn kém. So sánh chi phí và sức khỏe thì đệm chống loét là khoản đầu tư rất giá trị đối với người nằm lâu.
Trường hợp cần thêm vật tư y tế
Nếu người bệnh có các tình trạng sau, cần thêm vật tư và phải theo hướng dẫn của nhân viên y tế, không tự mua và tự làm:
- ✓ Ăn qua ống thông dạ dày — cần bơm cho ăn, dụng cụ vệ sinh ống
- ✓ Có ống thông tiểu — cần túi dẫn lưu và vật tư vệ sinh
- ✓ Có vết thương hở hoặc vết mổ — cần vật tư thay băng vô khuẩn
- ✓ Có mở khí quản — cần vật tư hút đờm và chăm sóc chuyên biệt
- ✓ Cần thở oxy tại nhà — cần thiết bị theo chỉ định
Với các trường hợp này, gia đình nên được nhân viên y tế hướng dẫn trực tiếp trước khi đưa người bệnh về nhà, và nên có số điện thoại liên hệ khi cần hỏi.
Cách sắp xếp để chăm sóc thuận tiện
Một chi tiết nhỏ nhưng tạo khác biệt lớn: bố trí một khay hoặc giỏ đựng tất cả vật dụng thay tã, đặt cạnh giường.
Người chăm sóc thay tã 4-6 lần mỗi ngày. Nếu mỗi lần phải đi lấy từng món ở các chỗ khác nhau, tổng thời gian và công sức trong một tháng là rất lớn. Có sẵn một khay đầy đủ giúp mỗi lần thay nhanh hơn và ít mệt hơn.
Nội dung khay nên có: tã mới, khăn ướt, kem bảo vệ da, găng tay, túi rác nhỏ, khăn khô. Kiểm tra và bổ sung khay mỗi sáng.
Về sức khỏe của người chăm sóc
Chăm sóc người nằm liệt là công việc kéo dài, cường độ cao cả về thể chất lẫn tinh thần. Chuẩn bị đầy đủ vật dụng không chỉ vì người bệnh mà còn vì người chăm sóc — mỗi thao tác được làm dễ dàng hơn là một chút sức lực được giữ lại cho ngày mai.
Nếu gia đình cảm thấy quá sức, việc tìm hỗ trợ từ bên ngoài không phải là thiếu trách nhiệm. Người chăm sóc kiệt sức thì chất lượng chăm sóc cũng giảm theo.
Câu hỏi thường gặp
Có cần mua đệm chống loét không?
Rất nên, đặc biệt với người nằm liệt hoàn toàn hoặc nằm lâu trên 2 tuần. Đệm chống loét phân tán áp lực đều hơn so với đệm thường, giảm đáng kể nguy cơ loét tì đè ở vùng xương cùng và gót chân. Tuy nhiên đệm chống loét không thay thế được việc thay đổi tư thế mỗi 2 giờ — hai biện pháp phải đi cùng nhau.
Nên chuẩn bị trước bao nhiêu ngày dùng?
Nên có sẵn lượng dùng cho khoảng 2 tuần đến 1 tháng. Lý do: người chăm sóc thường rất bận và khó sắp xếp thời gian đi mua thường xuyên; và tình trạng người bệnh có thể thay đổi khiến việc ra ngoài trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên với người mới bắt đầu, nên mua lượng nhỏ để thử size và loại trước khi mua nhiều.
Có thể dùng khăn ướt em bé thay khăn ướt người lớn không?
Dùng tạm được nhưng cần chú ý hai điểm. Thứ nhất, khăn ướt em bé thường nhỏ hơn nên phải dùng nhiều tờ hơn cho mỗi lần vệ sinh người lớn. Thứ hai, cần chọn loại không cồn và không hương liệu mạnh — da người cao tuổi khô và mỏng, cồn làm khô thêm và hương liệu dễ gây kích ứng. Nếu chọn được loại đáp ứng hai tiêu chí này thì dùng được.
Người nằm liệt có cần tắm không hay chỉ lau người?
Vẫn cần vệ sinh toàn thân đều đặn. Với người không di chuyển được, thường lau người bằng khăn ấm mỗi ngày và gội đầu 2-3 lần mỗi tuần bằng chậu gội chuyên dụng hoặc mũ gội khô. Vệ sinh đầy đủ không chỉ để sạch mà còn là dịp kiểm tra toàn bộ da, phát hiện sớm vùng đỏ hoặc tổn thương ở những chỗ khó nhìn thấy.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán, chỉ định hoặc tư vấn của bác sĩ. Khi người thân có dấu hiệu bất thường về sức khỏe, gia đình cần đưa đến cơ sở y tế để được thăm khám trực tiếp. ANTCARE – Kiến chăm tổ cung cấp dịch vụ hỗ trợ và đồng hành phi y tế, không thực hiện khám, chẩn đoán hay điều trị bệnh.